slide 1

                            

 

 

                                                                                                                                                                   WelkomOpDeWebsite 

 

                                                                                                                          

                                                                                                                                                                                            

 

 

               

                                                                  

 

slide 2

 

 

EenKoepelVoorOrganisaties

                                                                                 

 

                                                                                                                                                                                                              
 

 

                                

     

                      

                                                                                                                                    
 

slide 3

 

 

 

 

 

blauwenkerken              

 

 

 

               

slide 4

 

 

 

 

 

                                                                                                                      GebedsbijlageIntercomSAmen

 

 

   

 

 

 

      

                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              

slide 5

 

 

deelvandeontmoetingsdagenRoos

Veilig, ordelijk en regulier

LogoUNGlobalCompactMigrationWat zijn de implicaties van het ‘migratiepact’?

Het is vrijwel onmogelijk om de laatste weken niets gehoord te hebben over het migratiepact. Talloze argumenten pro en contra zijn de revue gepasseerd, politici hebben uitgebreid hun mening gegeven en uiteindelijk werd het de splijtzwam onder de regering. Er is veel over gezegd en over geschreven, maar toch kennen weinig mensen de inhoud van het document. Voor de een is het een grote stap voorwaarts in een menselijke aanpak van de vluchtelingencrisis, voor de ander een ongekende dreiging voor de Westerse beschaving. Maar wat zegt de overeenkomst echt, en hoe kan de tekst van het pact bekeken worden vanuit een christelijk perspectief?

De vluchtelingencrisis, die in 2015 een hoogtepunt bereikte, heeft heel wat teweeg gebracht in Europa. Het gevoel overspoeld te worden door mensen die in onze streken op zoek waren naar een beter leven, was voor veel mensen bijzonder onaangenaam.

 

Optimistische opmerkingen van regeringsleiders als Angela Merkel ten spijt (‘Wir schaffen das’), overheerste de perceptie dat onze beschaving op zijn grondvesten stond te trillen en dat onze cultuur de druk niet aankon. Deze indruk, gecombineerd met een aantal criminele feiten die aan de immigratiestroom werd gelinkt (denk aan de aanrandingen in Keulen op oudejaarsavond 2015) en met de aanslagen gepleegd door terroristen die wellicht met de vluchtelingen meegekomen waren. De Europese bevolking voelde zich sterk bedreigd, al moeten we daarbij ook bedenken dat de grootste migratie zich buiten Europa afspeelt. Met andere woorden: er zijn regio’s waar de druk van de migratie nog veel groter is.

De vluchtelingencrisis was voor de Verenigde Naties de aanleiding om na te gaan denken over het verschijnsel ‘migratie’ in het algemeen. De enorme chaos die onder andere in Europa merkbaar was – denk bijvoorbeeld aan de beelden van vluchtelingen die via de Balkan en Hongarije zich een weg baanden naar West Europa, of aan het trieste lot van de bootvluchtelingen op de Middellandse Zee - riep de vraag naar een duidelijke regeling op. In 2016 begonnen binnen de VN de gesprekken over een pact rond vluchtelingen en immigranten, in een poging richtlijnen op te stellen. Dat document werd dan uiteindelijk het ‘Global Compact for Safe, Orderly and Regular Migration’, meestal het ‘Marrakech-pact’ genoemd. In de lijn van de VN is dit een tekst die vertrekt vanuit de goede relaties tussen alle naties – iets wat op papier toch vaker het geval is dan in realiteit. In ieder geval beschouwen de Verenigde Naties immigratie niet als iets negatiefs. Daarmee sluit het pact vrij dicht aan bij politieke partijen die voorstanders zijn van ‘open grenzen’ en ligt het heel gevoelig bij groepen die de immigratie zoveel mogelijk willen beperken. De recente ontwikkeling in de Belgische regering hebben dat ook duidelijk aangetoond. In verband met de wenselijkheid van het pact stelt de tekst: ‘migratie is alleen werkbaar wanneer het plaatsvindt op een goed geïnformeerde, geplande manier, met wederzijdse instemming. Migratie zou nooit een wanhoopsdaad mogen zijn. Als dat toch zo is, dan moeten we samenwerken om een antwoord te bieden op de noden van migranten in kwetsbare situaties, en de verschillende uitdagingen aangaan’.

Van alle tijden
Migratie is geen nieuw fenomeen, we komen het in de vroegste geschiedenis tegen, in verschillende vormen. Ook de Bijbel laat voorbeelden zien: de eerste mensen hadden er mee te maken: Adam en Eva werden uit de Hof van Eden verdreven en moesten ergens anders hun bestaan opbouwen. Kaïn vluchtte weg nadat hij zijn broer had vermoord. Abraham kreeg van God de opdracht op zijn land en zijn familie te verlaten en werd door Hem naar het land Kanaän geleid. Van daaruit trok hij naar Egypte vanwege een hongersnood in het beloofde land. Verschillende keren wordt in het boek Genesis vermeld dat Abraham als een vreemdeling woonde. Zijn kleinzoon Jakob trok met heel zijn  familie naar Egypte, dankzij Jozef. Op deze manier ontkwam het nageslacht van Abraham aan de hongerdood. Eeuwen later was het dan weer tijd voor een massale emigratie uit de oudheid, toen het volk Israël door God uit Egypte werd bevrijd. Een generatie later vond intocht in het land Israël plaats – een gebeurtenis die we onmogelijk een ordelijke en reguliere immigratie kunnen noemen … Het zijn maar enkele voorbeelden om aan te tonen dat volksverhuizingen geen uitzonderingen waren. Migratie was zeker ook niet altijd positief – er kwam soms een hevige strijd aan te pas. Soms werden volken weggevoerd nadat ze een oorlog hadden verloren. Op dat vlak had het volk Israël ook ervaring, bijvoorbeeld tijdens de  Babylonische ballingschap. Migratie is dus hoe dan ook geen nieuw verschijnsel, en de reactie op migratie ook niet.

Doelstellingen
Om de wereldwijde migratie op een veilige, ordelijke en reguliere manier te laten verlopen, somt het pact 23 doelstellingen op. Veel daarvan zijn logisch en prijzenswaardig. Of ze altijd haalbaar zijn, is enn andere zaak, maar het streven ernaar is een goede zaak. In de eerste plaats streeft het pact naar een vermindering van de noodzaak van migratie. In de taal van de VN-tekst heet dat: de structurele factoren die de mensen dwingen om hun land van herkomst te verlaten, tegen gaan’. Natuurlijk is dat niet altijd mogelijk: natuurrampen die mensen het leven ter plaatse onmogelijk maken, kunnen zelden voorkomen worden. Maar armoede – een belangrijke reden voor mensen om naar een andere regio te trekken – valt te bestrijden. De Westerse wereld heeft hier verantwoordelijkheden. De ontwikkelingshulp die naar achtergebleven vertrekt is nog altijd ruimschoots onvoldoende. Wanneer de rijke landen er in zouden slagen de arme landen op een dusdanige manier te helpen dat de economie daar gezonder wordt, zal de noodzaak om op zoek te gaan naar een betere toekomst elders op z’n minst verminderen. Oorlogen – ook een belangrijke factor als het gaat om een immigratiestroom op gang te brengen – zijn moeilijker te voorkomen, maar iedere poging is de moeite waard.

Het pact vraagt ook dat ‘kandidaat-vluchtelingen’ op een eerlijke manier geïnformeerd zouden worden over de consequenties van hun beslissing om hun heil ergens anders te zoeken. Te vaak is de perceptie dat het Westen aan iedere nieuwkomer een ‘hemelse’ toekomst bieden – en voor mensen die zich in een ‘hel’ van armoede en geweld bevinden is dat een aantrekkelijk maar onrealistisch gegeven.

Voor de rest hebben verschillende doelstellingen betrekking op de manier waarop migratie plaatsvindt. Er is immers een sterke band tussen migratie en criminaliteit. Aangezien legale migratie naar de Westerse landen steeds meer bemoeilijkt wordt, is er een stijgende illegale stroom. Daarvan profiteren in de eerste plaats de mensensmokkelaars van, die fortuinen verdienen aan de wanhoopspogingen van radeloze vluchtelingen. Onvoorstelbare bedragen worden gevraagd en betaald voor een overtocht over de Middellandse Zee, die veel te vaak faliekant misloopt. Eenmaal de betaling gebeurd is, worden mensen aan hun lot overgelaten – en slaat dikwijls het noodlot toe. Vanuit die vaststelling hopen de opstellers van het migratiepact dat de stroom beter gecontroleerd kan worden dat het ongebreidelde profiteren van de miserie van veel mensen bestreden kan worden. Hoeveel mensen exact het leven verliezen op hun vlucht naar betere oorden, zullen we wellicht nooit weten, maar dat het er veel te veel zijn is duidelijk. Het pact roept daarom op tot het bestrijden van (de meest) bedreigende situaties.

Bedreiging?
Als het wereldwijde migratiepact een aantal nobele doelstellingen bevat, waarom wordt het door heel wat landen en regeringen als een bedreiging beschouwd?

In de eerste plaats zijn er een aantal doelstellingen die een duidelijke mentaliteitswijziging vragen in de ontvangende landen. Het is één ding om te zeggen dat migratie in goede banen geleid moet worden, het is een ander ding om bijvoorbeeld het hoofd te bieden aan een toenemende stroom vluchtelingen, die eventueel door de toepassing van het pact zou kunnen ontstaan. Het pact is consequent: als mensen opvang zoeken, moeten ze ook degelijk opgevangen worden. Daarom zijn er doelstellingen als ‘toegang tot basisdiensten voor migranten voorzien’, ‘werken aan inclusie en sociale cohesie’, ‘wederzijdse erkenning van competenties en kwalificaties’. Ook vraagt het pact ruimer toe te laten dat migranten een deel van hun inkomsten terug kunnen sturen naar het land van herkomst, zodat hun (achterblijvende) familie daar ook voordeel aan heeft – een praktijk die bijvoorbeeld in Marokko (waar ook Marrakech ligt) zo goed als verboden is … Ook pleit het pact ervoor dat sociale voordelen, en rechten die in een ander land werden opgebouwd, behouden zouden blijven. Dit zijn maatregelen die gecontesteerd worden, aangezien sommigen vrezen dat dit ten nadele van onze eigen economie zou zijn.

In de tweede plaats ligt het probleem van de tekst aan het einde van het pact waarin praktische stappen worden genoemd om het bereiken van de doelstellingen concreet te maken. Zo verklaren de ondertekenaars van het pact: ‘Wij verbinden ons er toe om alle doelstellingen en verbintenissen uit dit pact te vervullen overeenkomstig onze visie en onze richtlijnen, door op ieder niveau effectieve stappen te zetten om een veilige, ordelijke en reguliere migratie ten alle tijde mogelijk te maken. Wij zullen het pact op alle vlakken implementeren, in onze eigen landen en op het regionale en wereldwijde niveau  (…) Wij bevestigen opnieuw onze gehechtheid aan het internationale recht en we benadrukken dat het pact geïmplementeerd dient te worden op een manier die consistent is met onze rechten en plichten onder dat internationale recht (…) Wij zullen het pact implementeren door uitgebreide bilaterale, regionale en multilaterale samenwerking en een gerevitaliseerd wereldwijd partnerschap in een geest van solidariteit. De verklaring somt nog een reeks voornemens op om te voorkomen dat het pact een dode letter blijft. Het gaat dus zeker niet om een vrijblijvend engagement.

In de derde plaats komen wij bij het grootste struikelblok voor de tegenstanders van het pact, namelijk dat de soevereiniteit van de ondertekenende landen zou aantasten. Die schrik wordt in de tekst uitgebreid tegen gegaan.
Zo staat er in de inleiding van het pact: Dit is een niet-wettelijk bindend , samenwerkend raamwerk dat bouwt op het engagement dat is aangegaan door de lidstaten in de Verklaring van New York over vluchtelingen en migranten. Het bevordert internationale samenwerking van iedereen die bij de migratie betrokken is, in de wetenschap dat geen enkel land het migratieprobleem alleen kan oplossen, en het houdt de soevereiniteit van de staten en hun verplichtingen onder het internationaal recht hoog. Bij de implementatie staat expliciet vermeld: ‘rekening houdend met de verschillende nationale realiteiten, capaciteiten en ontwikkelingsniveaus, en met de nationale beleidslijnen en prioriteiten’.
Er zijn dus een aantal garanties ingebouwd dat de bepalingen van het pact de staten geen wettelijke verplichtingen opleggen, al bestaat de kans dat de rechtspraak de principes ervan wel als een leidraad kunnen beschouwen. Dat brengt is dan bij de principiële vraag of we het migratiepact als een bedreiging zien, of de migratie als zodanig …

Het migratiepact toont intenties, maar roept ook veel vragen op, ook voor christenen. Beschouwen we migratie als een positief, een neutraal of als een negatief gegeven? Willen we onze grenzen openstellen voor iedereen die het land wil binnenkomen, of moeten we vooral onze eigen belangen beschermen en de deur op slot doen? In welk opzicht kunnen we iets met de teksten uit de Bijbel waar over ‘de vreemdeling’ gesproken wordt? Zijn mensen met een andere cultuur een bedreiging voor onze samenleving, of vormen ze een verrijking? Is het feit dat ze soms een ander geloof belijden een gevaar voor onze overtuiging en positie? Biedt de vluchtelingenstroom een unieke gelegenheid om het evangelie met anderen te delen? Genoeg vragen voor een vervolgartikel.

(bronnen: vrtnws.be, myria, Statbel, VN-documenten)

Nieuwsbrief

Joomla! Foutopsporingsconsole

Sessie

Profielinformatie

Geheugengebruik

Database zoekopdrachten