slide 1

                            

 

 

                                                                                                                                                                   WelkomOpDeWebsite 

 

                                                                                                                          

                                                                                                                                                                                            

 

 

               

                                                                  

 

slide 2

 

 

EenKoepelVoorOrganisaties

                                                                                 

 

                                                                                                                                                                                                              
 

 

                                

     

                      

                                                                                                                                    
 

slide 3

 

 

 

 

 

blauwenkerken              

 

 

 

               

slide 4

 

 

 

 

 

                                                                                                                      GebedsbijlageIntercomSAmen

 

 

   

 

 

 

      

                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              

slide 5

 

 

deelvandeontmoetingsdagenRoos

'Gevoel' tegenover 'inspiratie'

willem j ouweneel

Orthodox en postmodern - dat gaat slecht samen

Vorige week had ik het over dogma’s, over het nut en de nadelen ervan en over wie/wat orthodox is en wie/wat niet. Toen ik daar verder over door dacht, schoot me iets te binnen dat ik ook nog even kwijt moet. En dat is dat het in onze ‘postmoderne’ tijd sowieso niet erg simpel (en populair) is om over dogma’s en orthodoxie te praten.

Ik bedoel: orthodoxe christenen (katholiek, gereformeerd, evangelisch) mogen dan allemaal in de godheid van Christus, in zijn lichamelijke opstanding en in de verzoenende betekenis van zijn kruiswerk geloven. Maar voor de rest? Voor de rest overheerst vaak het ‘gevoel’, vooral dit gevoel: ‘ik kan mij niet voorstellen dat…’. Laat ik een paar voorbeelden geven, dan wordt het direct duidelijk wat ik bedoel.

 

(1) ‘Ik kan mij niet voorstellen dat elk woord in de Bijbel geïnspireerd is.’ Daar komen dan heel wat bijbelse voorbeelden bij, waaruit blijkt hoe weinig velen begrijpen van wat de kerk traditioneel onder de ‘inspiratie’ van de Schrift verstaat.

(2) ‘Ik kan mij niet voorstellen dat God er iets op tegen zou hebben als verliefde homofielen gewoon seks hebben met elkaar. Hij heeft hen toch zelf als homofielen gemaakt!?’ Bijbelplaatsen (voor zover die althans goed uitgelegd worden) glijden op zulke mensen af als groene zeephanden op een paling.

‘Ik kan mij niet voorstellen dat een God van liefde mensen in de hel zou werpen’. Tja, ook dan is de discussie gauw ten einde.

(3) Ik herinner mij een evangelische gemeente waar men alle taken (incl. ouderlingschap en preken) ook voor vrouwen had opengesteld. Toen ik vroeg welke studie men gemaakt had van de bijbelse gronden voor zo’n besluit, keek men mij een beetje wezenloos aan. Antwoord: ‘we kunnen ons niet voorstellen dat God vrouwen zou achterstellen bij mannen in de gemeente.’ Einde discussie.

(4) Er zijn tegenwoordig heel wat aanhangers van de alverzoeningsleer onder ‘orthodoxe’ christenen, en het is mijn ervaring dat het lastig is met hen te discussiëren. Hun theologische argumenten zijn volgens mij vrij gemakkelijk door te prikken. Maar de ‘alverzoener’ zal uiteindelijk altijd terugvallen op dit argument: ‘ik kan mij niet voorstellen dat God bepaalde mensen eeuwig zou straffen voor die zeventig of tachtig jaar dat ze hier op aarde gezondigd hebben’ – of woorden van gelijke strekking. Of deze variant: ‘ik kan mij niet voorstellen dat een God van liefde mensen in de hel zou werpen’ c.q. ‘hen voor altijd in de hel zou laten’. Tja, ook dan is de discussie gauw ten einde.

(5) Het is mijn stelling dat de aanvaarding van de algemene evolutieleer uiteindelijk niets van Genesis 1-3 (én Romeinen 5 én 1 Korinthe 15 enz.) heel zal laten. Maar dat vermag de ‘postmoderne’ christen niet ongerust te maken. Zijn redenering is ongeveer deze: ‘zoveel christen-natuurwetenschappers aanvaarden de evolutieleer dat ik mij niet kan voorstellen dat die niet zou kloppen. Maar ik ben ook orthodox christen, dus ik kan mij niet voorstellen dat er geen manier zou zijn om de Bijbel en evolutie in elkaar te laten passen.’ Hoe, dat doet er blijkbaar niet zo veel toe: ‘ik kan mij niet voorstellen dat het niet zou lukken’.

(6) Een totaal ander voorbeeld: ooit sprak ik met een hypergereformeerde ‘thuislezer’ (iemand voor wie geen enkele kerk meer deugt en die thuis preken van ‘oudvaders’ – 17e- en 18e-eeuwse dominees – leest) over de Bijbel en over de zekerheid van het geloof. Op een bepaald moment zei hij enigszins geïrriteerd: ‘laat die Bijbel nou maar dicht, het gaat hierom’ – en wees daarbij op zijn hart. Dat heeft niets met postmodernisme te maken, maar wel met mystiek. Het is altijd een kenmerk van de mystiek geweest dat de ‘bevinding’ van het hart belangrijker was (misschien niet theologisch, maar dan toch wel praktisch) dan de uitspraken van de Schrift. Het effect is hetzelfde: het gevoel heerst over de bijbeluitleg.

In al deze gevallen beslist niet ‘de leer’, maar het gevoel.

(7) Les extrèmes se touchent, zeggen de Fransen: ‘De uitersten raken elkaar.’ Zo zie ik frappante overeenkomsten tussen hypergereformeerden en hypercharismatischen, terwijl je je in andere opzichten nauwelijks een grotere tegenstelling zou kunnen voorstellen. Het is typisch hypercharismatisch om (misschien niet theologisch, maar dan toch wel praktisch) de ‘stem van de Geest voor dit moment’ te stellen boven de uitspraken van de Bijbel. Daarom zijn – door de bank genomen – bijvoorbeeld gereformeerd-vrijgemaakte en Nederlands-gereformeerde dominees het ‘gewoonst’, terwijl hypergereformeerde en hypercharismatische voorgangers op een enorm voetstuk staan: zij zijn de gezalfde Godsmannen, zij hebben ‘het’ Woord, en dus is hun autoriteit geweldig. Dat gaat natuurlijk vaak verkeerd: in het algemeen vind je volgens mij de meeste kerkscheuringen daar waar de voorgangers de grootste baasjes zijn. Met andere woorden: de meeste kerkscheuringen hebben weinig met theologie en veel met botsingen tussen grote persoonlijkheden te maken.

(8) Ik herinner mij een jongeman die geloofde dat de Bijbel het geïnspireerde Woord van God is, hij geloofde ook dat de gereformeerde uitleg van de Bijbel de beste van allemaal is, én hij geloofde in de reïncarnatie. In een ‘postmoderne’ tijd is dat allemaal heel gewoon.

(9) Ik herinner mij een jonge vrouw die bij mij haar nood klaagde over het feit dat haar gereformeerd-vrijgemaakte kerk helemaal niet blij was over het feit dat zij zich had laten ‘overdopen’ (of dat een correcte term is, doet er nu niet toe). Ik heb haar uitgelegd dat ze ongeveer de grootste doodzonde had gepleegd die een gereformeerd-vrijgemaakte kán plegen (bij wijze van spreken dan), en dat ik mij erover verbaasde dat zij zich erover verbaasde dat haar kerk niet blij met haar grootdoop was…

In al deze gevallen – en er zouden nog veel meer voorbeelden te noemen zijn – beslist niet ‘de leer’, maar het gevoel. De laatstgenoemde vrouw ‘voelde’ zich na haar grootdoop een stuk beter en begreep niet dat haar kerk dat niet met haar mee kon ‘voelen’. O o, dat ‘gevoel’…

Nieuwsbrief