slide 1

                            

 

 

                                                                                                                                                                   WelkomOpDeWebsite 

 

                                                                                                                          

                                                                                                                                                                                            

 

 

               

                                                                  

 

slide 2

 

 

EenKoepelVoorOrganisaties

                                                                                 

 

                                                                                                                                                                                                              
 

 

                                

     

                      

                                                                                                                                    
 

slide 3

 

 

 

 

 

blauwenkerken              

 

 

 

               

slide 4

 

 

 

 

 

                                                                                                                      GebedsbijlageIntercomSAmen

 

 

   

 

 

 

      

                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              

slide 5

 

 

deelvandeontmoetingsdagenRoos

Christelijke waarden en woorden …

Bart Biesbrouck over christenen in de zorgsector

Op 24 mei organiseerden Bethesda en het CPC een studiedag voor christenen in de zorgsector. In deze editie van InterCom – en inde volgende nummers – leest u daar een verslag van. Een van de sprekers was Bart Biesbrouck. Hij studeerde begin jaren ’80 af als opvoeder – officieel ‘Bachelor in de orthopedagogie’. De richting werd bewust gekozen, ook als een manier om het christen-zijn vorm te geven – het was hem als het ware ook van thuis uit met de paplepel ingegoten. Zijn eindwerk ging ook over volwassen mentaal gehandicapten en geloofsbeleving. Het eerste jaar werkte Bart in een Rooms-katholieke instelling, maar vanwege het feit dat hij zelf niet katholiek was, werd zijn contract niet verlengd. Dat soorten zaken lagen toen veel gevoeliger dan nu. Tegenwoordig is de kloof veel kleiner, al is het nog altijd zo dat binnen de katholieke zuil de nadruk veel meer ligt op het ethisch verantwoord zijn in het licht van de christelijke waarden. In de pluralistische hoek wordt de nadruk dan e

erder gelegd op de mensenrechten bij de keuze van de waarden. Bart – die zelf in een pluralistische omgeving werkt – merkt dat de verschillen in de afgelopen decennia kleiner zijn geworden – dat de meningen nog altijd volledig tegengesteld kunnen zijn.

 

Is werken in de sociale sector nu typisch iets voor (evangelische) christenen?

Bart: ‘Ik weet niet of je dat zo expliciet kunt stellen. Het leunt natuurlijk wel aan bij het idealistische, het sociale, het ‘oog hebben voor de zorg’. De waarden in de zorgsector zijn meestal de humanistische waarden – dat is een duidelijke tendens. Dat biedt wat mij betreft zeker een aantal kansen. Ik merk dat tegenwoordig steeds meer de aandacht wordt gelegd op de mens als individu. De vraag van het individu is het uitgangspunt en die bepaalt hoe de zorg gegeven wordt. Men noemt dat vraaggestuurde zorg. Binnen de katholieke zuil wordt dat dan ook ingevuld met pastorale zorg en omkaderd met ethische commissies. De pluralistische omgeving kent dat niet. Maar de algemene tendens is dat er vertrokken wordt vanuit het concept ‘volwaardig burgerschap’. De maatschappij moet elk individu een waardig en kwaliteitsvol leven kunnen geven. Door het nieuwste decreet van de Vlaamse regering, kunnen de mensen als het ware zelf hun zorg ‘kopen’ en dus zelf beslissen welke zorg ze willen krijgen. Nu, de nadruk op de waarde van ieder mens is iets dat eigen is aan onze Schepper – ‘geen onderscheid des persoons’. Aan de andere kant ben ik voorzichtig, want in het denken van de maatschappij neemt God weinig plaats in. Dan krijg je het aspect van: ik bepaal hoe mijn leven er uit ziet en niemand moet zich bemoeien met hoe ik dat wil invullen’.

 

Wat zijn de beperkingen die je als evangelisch christen in de zorgsector hebt?

Bart: ‘De ethische keuzes, waarbij abortus en euthanasie die klassiekers zijn. Maar binnen de sector waar ik werk gaat het dan ook over relatievorming en seksualiteit. Gelukkig stel ik vast dat er wel met de nodige omzichtigheid mee wordt omgegaan, maar toch, in de visietekst – bij ons op het werk – rond relatievorming en mensen met een verstandelijke handicap, daar staat dat als iemand daar behoefte aan heeft hij of zij een beroep kan doen op ‘seksuele hulpverlening’. Begrijpelijk vanuit de gedachtegang begrijp je dat wel, maar het botst met mijn eigen opvattingen en je weet dat dit niet ten goede gaat bijdragen aan de persoon in kwestie’.

 

Hoe ga je dan met dat soort situaties om?

‘Als er een vraag komt die tegen mijn geweten ingaat, dan kan ik dat doorgeven aan een collega. Die ruimte is er wel. Maar in de eerste plaats zie ik veel kansen als evangelisch christen. Natuurlijk, je moet wel een zeker mandaat verwerven. Niet de kantjes er van af lopen op je werk of altijd de dingen negatief zien. Het is ook belangrijk dat je de dingen die je gelooft goed onder woorden kunt brengen, maar dan niet met ‘christelijke woorden’. Het helpt niet zoveel als je zegt dat seks alleen binnen het huwelijk past, maar als je uitlegt dat seksualiteit pas ten volle tot zijn recht komt binnen een duurzame relatie, dan accepteert men dan veel vlugger. Dat is toch de ervaring die ik heb, al weet ik dat mensen in andere sectoren het moeilijker kunnen hebben’.

 

Kan een evangelisch christen zijn boodschap kwijt in de sociale sector?

‘Het evangeliseren zit er natuurlijk wel wat ingebakken bij ons. Maar je kunt ook veel met daden laten zien als je het niet met woorden mag vertellen. Maar natuurlijk is er de beperking: getuigen over je geloof mag in principe niet. Je werkplek zien als een zendingsveld ligt delicaat, tenminste als je het beschouwt als ‘elke kans die ik krijg om te getuigen, ga ik ook nemen’. Dat is een spanningsveld dat je hebt als evangelisch christen. Je verlangt ernaar om je boodschap te delen terwijl je weet dat het niet mag. Ik denk dat we als christen soms wel in een ‘kramphouding’ terecht komen, dat we ons schuldig voelen omdat we niet over ons geloof kunnen spreken. Wat ik ook als een beperking ervaar, is het negatieve beeld dat vaak bestaat over evangelische christenen. Geloof en religie neigt voor veel mensen naar fundamentalisme en je proeft dat vaak in de gesprekken met collega’s. Je kan je de vraag stellen in hoeverre wij dat beeld zelf ook bevestigen. Bij veel mensen leeft het idee dat we naïef en wereldvreemd zijn. Het is belangrijk dat wij ons als christenen afvragen: hoe komen we eigenlijk in beeld? Als evangelische christenen hanteren we vaak een ‘normethiek’ (het mag niet, het is slecht), terwijl je ook andere insteken kunt hebben om naar een situatie te kijken. Dan kan je op een respectvolle en waardige manier in gesprek gaan. We moeten dus leren op een goede manier met dit soort kwestie om te gaan – ik vind dat we soms nog wel wat opvoeding nodig hebben’.

 

Evangeliseren we dan te vaak?

Bart: ‘Niet iedereen doet het op dezelfde manier en ik denk dat het logisch is dat de dingen die voor jou waardevol zijn, die je kracht geven, dat je daar graag iets over vertelt. Maar ik denk dat we ons al een stuk beter voelen als we zien dat er veel kansen zijn – ik vind toch dat ik in mijn werkomgeving kansen heb om iets te laten zien van mijn geloof. Als je kijkt doorheen de geschiedenis, dan merk je dat God op verschillende manieren werkt: getuigenis via het woord (het verkondigen van het woord), via de daad (diaconaat, helpen), door het teken (dat God rechtstreeks ingrijpt met wonderen) en het leven (waarbij je in elk aspect van je leven laat zien dat je christen bent). Wellicht is die laatste manier het meest bruikbaar in onze tijd. Ik denk dat we vooral veel minder expliciet kunnen getuigen, maar wel impliciet: dat we zeker door onze manier van zijn, het beleven van de waarden, een mandaat kunnen verwerven en dat dan de kans om met woorden te getuigen ook komt. De overtuigingskracht ligt vaak in het zichtbaar maken van het evangelie’.

 

Wie een beroep doet op de medische of de zorgsector verwacht in de eerste plaats kwaliteit. Het aanbod moet goed zijn – zoals in alle vlakken van de maatschappij. In die zin zou je de ‘de zorg’ kunnen zien als een van de vele sectoren in de samenleving. Waarom zou je dan als christen ‘speciaal zijn’ op dat terrein. Overal verwacht men tegenwoordig een kwalitatieve inzet en wordt religieuze inspiratie sowieso naar het privé-domein verbannen. Toch ziet Bart Biesbrouck een aantal specifieke zaken die dicht aanleunen bij de evangelische waarden. Dat werd voor hem onlangs nog bevestigd op een studiedag met Fred Lee, schrijver van het boek ‘Als Disney de baas was in uw ziekenhuis’. Met die titel doelt hij op de ver doorgedreven klantvriendelijkheid die je in de Disneyparken vindt, in tegenstelling tot de vaak formele, procedurale aanpak in – bijvoorbeeld – een hospitaal of een ‘instelling’.

 

Bart: ‘Wat mij opviel was: hij had een 30 of 40 uitgangspunten voorgelegd aan mensen die een beroep deden op medisch hulp om aan te geven wat ze het belangrijkste vonden. Dat was niet – zoals men verwacht had - de professionaliteit, maar eerder zaken zoals betrokkenheid, bewogenheid, zorg, bekommernis, mededogen (compassion). Ik denk dat dit dingen zijn waarin we als christen kunnen uitblinken. We moeten daar dan natuurlijk wel echt in zijn. Ik denk dat wij mensen als individu waarderen en echt oprecht een luisterend oor hebben. Natuurlijk, er zijn ook heel veel ongelovigen die dat ook hebben, maar het geeft ons toch kansen’.

 

Als professionaliteit dan niet de hoogste prioriteit heeft, moet de maatschappij dan wel in de eerste plaats de zorg aan ‘professionelen’ over laten. Vroeger was het toch ook meer een zaak van de hele maatschappij?

Bart: ‘Ik leid altijd nieuwe medewerkers op en het verhaal wat ik altijd vertel over de jaren ’50 en ’60: in die tijd plaatste men mensen in een ‘instituut’. Daarvoor liet mensen mensen met een (lichte) handicap gewoon in de samenleving – die was toen ook veel minder gecompliceerd en mensen vielen minder op als ze anders waren. Gelukkig gaat de sector weer een beetje terug naar vroeger: waar mensen toen eigenlijk uit de samenleving genomen werden en in een instelling terecht kwamen, is er nu de weg terug: inclusie. Dat betekent dat mensen een volwaardige plaats in de samenleving hebben en die samenleving – niet alleen de professionelen – moet instaan voor de zorg, die moet gewoon tussen anderen kunnen wonen, al dan niet ondersteund’.

 

Over vroeger gesproken, in de tijd van de Bijbel bestonden er geen woon- en zorgcentra maar waren er ook oude mensen. De samenleving zorgde voor iedereen. Moeten we daar naar terug?

Bart: ‘Ik vind van wel. Ik denk dat we echt een samenleving moeten nastreven die zorg draagt voor z’n mensen, mits ondersteuning. Het deel uitmaken van een geheel maakt dat je je waarde als mens krijgt. Dat vind je bijvoorbeeld nu nog in Afrika, en dat staat tegenover ons Westerse denken. Ik geloof echt dat het kan dat een samenleving zorgdraagt. Vooral ook dat mensen die zwakker zijn een betekenis kunnen hebben naar anderen toe. Soms ken je mensen met een ernstige handicap, die zelfs niet kan spreken, maar die kan heel blij zijn en het is heel aangenaam om zo iemand in je gezelschap te hebben. Maar bijvoorbeeld ook iemand met een lichte verstandelijke handicap die graag tuiniert en de buren gaat helpen in de tuin. Die meerwaarde dat iedereen in zich een waarde heeft en zich kan inzetten voor de ander’.

 

Is er een rol weggelegd voor evangelische christenen in de zorgsector? Er zijn uiteindelijk maar weinig evangelische initiatieven en een groot deel van de sector bestaat uit katholieke instellingen ..

‘Ik vind dat christenen hun plaats in de samenleving moeten innemen. Als ze de talenten en gaven hebben, dan moeten ze dat echt doen. Persoonlijk gaat mijn reflex niet in de eerste plaats naar aparte initiatieven. Daarvoor is ook de evangelische wereld in Vlaanderen te klein. En de regelgeving is soms ook in tegenspraak met wat we als evangelische christenen willen bereiken. Maar misschien kunnen we wel een stukje ‘tegencultuur’ geven, maar dan wel in de positieve zin: een ‘bergrede-cultuur’. Ik bedoel dus opkomen voor wat waardevol is, voor dingen waarvan onze samenleving van af geweken is’.

 

Waarom eigenlijk een specifieke studiedag over christenen in de zorgsector. Moet je dan ook zoiets hebben voor christenen in de voeding of in de bouw?

‘Ja, waarom ? Misschien omdat je ook vaak te maken krijgt met menselijk lijden, met moeilijke thema’s ook, zoals levensbeëindiging, al dit soort dingen. Op de studiedag zelf was er alleszins zeer veel herkenning. Het ging over vragen waar de mensen tegen aan lopen. Ik weet ook niet wat ik daar mee aan moet. Er was zeker behoefte aan meer, en zeker ook dat ethische aspect, de ethische dilemma’s. Daar moeten we meer mee doen’.

 

Nieuwsbrief