slide 1

                            

 

 

                                                                                                                                                                   WelkomOpDeWebsite 

 

                                                                                                                          

                                                                                                                                                                                            

 

 

               

                                                                  

 

slide 2

 

 

EenKoepelVoorOrganisaties

                                                                                 

 

                                                                                                                                                                                                              
 

 

                                

     

                      

                                                                                                                                    
 

slide 3

 

 

 

 

 

blauwenkerken              

 

 

 

               

slide 4

 

 

 

 

 

                                                                                                                      GebedsbijlageIntercomSAmen

 

 

   

 

 

 

      

                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              

slide 5

 

 

deelvandeontmoetingsdagenRoos

Einde aan de Coronatunnel?

InterCom210104 CoronaVaccins

Vaccins: oplossing of probleem?

Hoewel de cijfers wat betreft de Coronabesmettingen in Europa er nog altijd niet goed uitzien, blijft de hoop op een overwinning op het virus groot. Vooral de berichten over de vaccins die beschikbaar zijn, bieden een perspectief op een ‘terugkeer naar normaal’. Toch roept het ‘goede nieuws’ heel wat vragen op. De snelheid waarmee het vaccin ontwikkeld werd en het feit dat zelfs heel wat huisartsen niet zeker zijn of ze zich wel willen laten vaccineren, voedt de twijfels. Bedreigt het vaccin ons DNA en is het middel erger dan de kwaal? De meningen lopen sterk uiteen en meningen botsen. We legden een aantal vragen voor aan David Delameillieure, biochemicus van opleiding en vertrouwd met de wetenschappelijke teksten over COVID-19.

Het eerste vaccin ooit werd ontwikkeld tegen het einde van de 18de eeuw. Het werd gebruikt tegen de pokken. Wetenschappers – onder wie Edward Jenner - die op zoek waren naar een middel om de zware ziekte te voorkomen, ontdekten dat wanneer je de huidkorsten van een patiënt met pokken aanbracht op de huid van een gezond persoon, die laatste immuun werd voor de ziekte. Hoewel het uiteindelijk nog bijna 200 jaar duurde, kon men de dodelijke aandoening uit de wereld verdrijven. De term komt van ‘vaccinia’, het Latijnse woord voor koepokkenvirus en is verwant aan ‘vacca’ (koe). Alle vaccins zijn gebaseerd op hetzelfde principe: je stelt een lichaam bloot aan een bepaalde ziektekiem – of dat nu een virus of een bacterie is – en brengt zo een immuunreactie op gang. Wanneer hetzelfde lichaam later aan dat virus (of die bacterie) wordt blootgesteld, herkent en bestrijdt het immuunsysteem de indringer en wordt de persoon in kwestie niet ziek. Het principe is dus vrij simpel, het ontwikkelen van een vaccin is dat meestal niet.

Werkt elk vaccin op dezelfde manier?
David Delameillieure: “De oudste vorm van vaccineren is dat men een afgezwakte of inactieve vorm van het virus bij een mens inspuit. Die wordt dus aan het volledige virus blootgesteld, maar slechts in een beperkte mate, zodat de persoon niet ziek wordt. Je moet natuurlijk wel oppassen, want bijvoorbeeld bij een kankerpatiënt met een sterk verzwakt immuunsysteem door chemotherapie doe je dat natuurlijk niet. Maar bij iemand met een gezond immuunsysteem werkt het principe wel. De tweede generatie van vaccins werkt door een deel van het virus bij een mens in te spuiten. Bijvoorbeeld bij tetanus werkt dat zo. Het gif van de bacterie dat de mensen ziek maakt, wordt dan in een lage dosis ingebracht en het immuunsysteem geeft een reactie en zorgt dat de persoon beschermd is. Uiteraard geef je iemand niet de volledige dosis, anders krijgt die juist de ziekte.”

Welke methode wordt er gebruikt bij het Coronavirus?
“Er wordt aan verschillende kandidaatvaccins gewerkt, die volgens verschillende principes werken. Samengevat komt het er op neer dat sommige producenten werken met een verzwakte of inactieve vorm van het volledige virus. Het Oxford/AstraZeneca-vaccin gebruikt dan weer de technologie van de virale vector en vertrekt dus van een ander – inactief – virus (dat verkoudheid veroorzaakt) waaraan het wat DNA van het Cornavirus toevoegt. Dat dient dan als transportmiddel om eiwit in de cellen van een persoon te brengen, zodat er eiwitten geproduceerd worden en er een immuunreactie op gang komt. Het vaccin van Pfizer en Moderna gebruikt alleen het RNA, dat is een tussenstap tussen het DNA en een eiwit. Het is genetisch materiaal, maar niet het DNA zelf. Dat RNA wordt ingespoten en produceert het eiwit dat je ook vindt in het Coronavirus. Daar reageert ons immuunsysteem op, en wanneer je dan later met het (actieve) virus besmet wordt, wordt het door je immuunsysteem herkend en bestreden. Als je niet gevaccineerd bent, herkent je immuunsysteem het virus op den duur ook wel, maar dat gaat veel trager en dan wordt je wel degelijk ziek. Met andere woorden: het duurt te lang voordat het immuunsysteem ontdekt dat het virus iets is dat er niet hoort te zijn en de bestrijding begint veel later. Je zou kunnen zeggen; de troepen worden te laat gemobiliseerd. Het vaccin zorgt er juist voor dat de troepen al klaar staan en ze direct kunnen aanvallen.”

Ons immuunsysteem is dus wel iets heel bijzonders?
“Inderdaad, het is prachtig zoals dat in elkaar zit. Het is ingewikkeld, maar ook heel indrukwekkend. Wonderbaarlijk zoals God dat in de mens heeft gelegd.”

Genetisch materiaal
Hoe nuttig vaccins ook mogen zijn, het feit dat er met genetisch materiaal wordt gewerkt, maakt veel mensen huiverachtig ten opzichte van een inenting. Kan een vaccin zorgen dat er iets gewijzigd in ons DNA en welke gevolgen kan zoiets voor ons hebben? David is van mening dat zoiets onmogelijk is: “In de vaccins van Pfizer en Moderna wordt geen DNA ingespoten, maar RNA. Dat zijn wel twee soortgelijke molecules, maar ze zijn wel degelijk verschillend. RNA kan geen veranderingen aanbrengen in het DNA. Voor de rest breekt het lichaam dat vreemde RNA na verloop van tijd weer af – het blijft er dus niet. En ook: DNA zit in al je cellen, en je kan wetenschappelijk gezien wel het DNA veranderen, maar dan in 1 cel tegelijk. Dat kan wel in een laboratorium waar je met enkele cellen werkt, maar niet in een lichaam met ontelbaar veel cellen.

Maar toch: lichaamsvreemd RNA inbrengen, is dat geen risico?
David: “Een virus zelf bevat ook DNA of RNA, dus als je met het virus besmet wordt, krijg je sowieso vreemd DNA/RNA binnen. Daarbij heeft het virus natuurlijk ‘slechte bedoelingen’, waardoor je ziek wordt. Bij een vaccin is het juist de bedoeling dat iemand niet ziek wordt..”

Als het onmogelijk is dat door een vaccin ons DNA veranderd wordt, waarom zijn er dan verschillende hardnekkige theorieën die mensen bang maken dat het toch gebeurt?

”Ik denk dat er verschillende factoren spelen. Er is duidelijk veel angst en wantrouwen ten opzichte van wetenschappers. De materie is heel ingewikkeld en er is echt een grote afstand tussen de wetenschappers in het laboratorium en de gewone mens in de straat. Als je vroeger wilde weten waar de wetenschappers mee bezig waren, dan moest je gespecialiseerde literatuur gaan lezen. Nu verspreidt nieuws zich via de sociale media, en dat is nieuw. Er is daar veel achterdocht en je ziet ook een groot wantrouwen ten opzichte van de ‘elite’. Men vertrouwt de machthebbers niet meer en denkt dat er een verborgen agenda is.”

Vertrouw je zelf de wetenschappers wel?
“Wetenschap is een technologie en je kan daar goede en slechte dingen mee doen. Ik zie het zoals de Bijbel het ons vertelt, namelijk dat er een morele dimensie is aan de handelingen, de daden van de mens. De vraag is dus: vertrouw ik de mens? Ik zou zeggen: in het algemeen wel, maar dat wil niet zeggen dat sommige mensen niet hun positie van macht en verantwoordelijkheid misbruiken.”

David vergelijkt zijn vertrouwen in de wetenschappers met het vertrouwen dat hij in een piloot stelt als hij moet vliegen. De meeste mensen weten niet hoe een vliegtuig exact werkt en wat er allemaal nodig is om het te besturen. En toch nemen ze het vliegtuig, in het volle vertrouwen dat de bemanning het toestel naar de juiste bestemming brengt. Toch kunnen ook piloten fouten maken, en in heel zeldzame gevallen gebeurt dat opzettelijk. Maar maakt een piloot met verkeerde bedoelingen het vliegtuig slecht? De menselijke factor speelt altijd … David: “De wetenschap is een technologie die je kunt ten goede of ten slechte kan gebruiken. Ik zie het zoals de Bijbel het zegt: er is een morele dimensie aan de handelingen, de daden van de mens. Vertrouw ik de wetenschappen? Zoals gezegd: misschien is het beter te vragen; vertrouw ik de mensen? In het algemeen is dat wel het geval, maar dat neemt niet weg dat sommige mensen hun positie van macht en verantwoordelijkheid kunnen misbruiken. Wij gebruiken de technologie als rentmeesters van de schepping, en de rentmeester heeft een morele verantwoordelijkheid ten opzichte van God en de medemens”

Te snel om waar te zijn?
Het ontwikkelen van een vaccin duurt doorgaans verschillende jaren. De vaccins tegen Corona daarrentegen worden in recordtempo gerealiseerd. Bij veel mensen doet dat de wenkbrauwen fronsen. Hoe kan het nu allemaal zo snel gaan? Was men er misschien van op de hoogte dat dit virus er aan kwam en had men al voorzorgen genomen? Of is COVID-19 niet zo nieuw als men dacht? David Delameillieure ziet een aantal factoren die hier spelen: “In de eerste plaats wordt hier enorm veel geld in geïnvesteerd. Of de farma-industrie hier heel veel aan gaat verdienen, kan ik moeilijk inschatten, maar het is economisch zeker rendabel, anders zouden ze er niet aan beginnen. Een belangrijk element is ook dat deze pandemie de rijke Westerse wereld treft. Als het virus voornamelijk Afrika had getroffen, was het misschien een ander verhaal geweest. Vergeet ook niet dat de technologie om RNA te maken al bestond; men gebruikt die nu voor het eerst in een vaccin, maar de aanpak is niet nieuw. En het voordeel van het gebruik van RNA is dat het heel klein is en heel gemakkelijk te reproduceren. Op die manier kan je heel snel werken.”

En wat met mogelijke bijwerkingen? Is de testfase wel uitgebreid genoeg geweest?
“Je kan nooit uitsluiten dat er iets op lange termijn gebeurt. Als er na jaren iets opduikt, hoe bewijs je dan nog het verband met het vaccin? Verreweg de meeste ernstige bijwerkingen doen zich kort na de toediening van het vaccin voor. Ik heb gelezen over mensen die een allergische reactie kregen. Dat risico bestaat altijd, met alles, niet alleen met vaccins. Lees de bijsluiter van veel medicijnen maar, en je ziet wat er kan gebeuren. Dan zou je bijna geen aspirine meer durven nemen. Als je je laat inenten, dan neem je inderdaad een risico, maar het is wel een berekend risico.”

Is het toch niet verstandiger om nog even te wachten met een vaccin?
“Je moet ergens een evenwicht vinden. Als je langer wacht, ben je zekerder dat er geen negatieve effecten zijn op lange termijn. Maar intussen gaan er mensen dood vanwege het virus. Dus wat als blijkt dat er geen bezwaren zijn tegen het virus en er patiënten onnodig zijn overleden?”

Wachten op natuurlijke groepsimmuniteit is mogelijk, maar in feite geen optie. Bij de eerste uitbraak van het Coronavirus hebben een aantal landen daar wel op ingezet. Het idee hierachter is dat, zodra voldoende mensen de ziekte hebben doorgemaakt en daardoor niet meer vatbaar voor een nieuwe besmetting, het virus vanzelf uitdooft. Er zijn dan simpelweg te weinig mensen om te besmetten. In de praktijk bleek dat deze vorm van immuniteit maar heel traag groeit, en er intussen zoveel mensen besmet zouden zijn, dat de gezondheidszorg de toestroom van patiënten niet had aangekund. Er zouden wellicht nog veel meer mensen overleden zijn. Maar het uiteindelijke doel is wel die groepsimmuniteit, maar dan via vaccinatie.

Vaccinnationalisme
De grootste schrik die David heeft in verband met het virus, betreft niet zozeer de bijwerkingen of de eventuele bijbedoelingen van sommige politici. Hij is eerder bevreesd voor het ‘vaccinnationalisme’, het verschijnsel waarbij sommige landen veel gemakkelijker over het vaccin zullen kunnen beschikken dan andere. Op die manier worden hele bevolkingsgroepen achtergesteld – en financieel-economische belangen spelen daarbij een grote rol. “Het gevaar is dat de arme landen veel langer moeten wachten. Het zou tot 2024 kunnen duren voordat ze daar gevaccineerd kunnen worden. Ze worden uitgesloten door de landen die meer geld hebben, en dat is waar je echt de zondige natuur van de mens ziet. Daar zit meer kwaad in dan in technologie of wetenschap. Sommige landen, zoals Engeland, kondigden met trots aan dat ze de eersten waren die het vaccin konden toedienen. Eerder dat Rusland dat ook al … Er is dus een politiek misbruik van de situatie en daar zie ik het grootste kwaad”.

De coronacrisis is nog niet voorbij en de discussie over de vaccins ook niet. Een kritische, op feiten gebaseerde houding kan geen kwaad. Theorieën die op speculaties gebaseerd zijn, houden wel een gevaar in. De uitdagingen waarvoor COVID-19 de wereld geplaatst heeft, zijn enorm. De onbekendheid met het virus zorgt voor veel meer vragen dan antwoorden. 2020 wordt wereldwijd als een rampjaar beschouwd. Tegelijk is er de hoop op een nieuw jaar waarin naar het einde van de Coronatunnel wordt uitgekeken ...

Nieuwsbrief