slide 1

                            

 

 

                                                                                                                                                                   WelkomOpDeWebsite 

 

                                                                                                                          

                                                                                                                                                                                            

 

 

               

                                                                  

 

slide 2

 

 

EenKoepelVoorOrganisaties

                                                                                 

 

                                                                                                                                                                                                              
 

 

                                

     

                      

                                                                                                                                    
 

slide 3

 

 

 

 

 

blauwenkerken              

 

 

 

               

slide 4

 

 

 

 

 

                                                                                                                      GebedsbijlageIntercomSAmen

 

 

   

 

 

 

      

                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              

slide 5

 

 

deelvandeontmoetingsdagenRoos

Eenzaamheid is een goede manier om jezelf te vinden

ColloquiumFidif Senaat01aSpeelde levens- beschouwing een rol in het omgaan met de coronacrisis? Het was een van de centrale vragen op het colloquium dat FIDIF – het forum waar de interlevensbeschouwelijke dialoog zich afspeelt – in de senaat organiseerde. Niet toevallig daar, het is immers de taak van de senaat om over de samenleving te reflecteren. Geen moment te laat overigens, aangezien de COVID-19 perikelen inmiddels verdrongen werden door een nieuwe crisis, die van de oorlog in Oekraïne. De problemen in de wereld volgen elkaar snel op.

De gezondheidscrisis van de afgelopen twee jaar heeft onmiskenbaar sporen na gelaten. Wie niet zelf door de ziekte geveld werd, kent hoogstwaarschijnlijk wel iemand die door het virus getroffen werd. Hoe je met die crisis omgaat, is  verschillend voor ieder persoon. Het colloquium wilde twee zijden van het leeftijdsspectrum belichten.

 

In het recente verleden werd telkens herhaald dat vooral de jongeren de meeste hinder van de crisis ondervonden. Grotendeels terecht, maar uiteindelijk waren het de ouderen voor wie COVID-19 fysiek het meest bedreigend was. In het colloquium kwamen zowel twintigers als zestigers (en ouder) aan het woord. De jongeren via een videomontage, de ouderen vanaf het spreekgestoelte. Bij de jongeren was de veerkracht opvallend: ondanks het gemis aan sociale contacten – afstandsonderwijs is nog altijd niet te vergelijken met fysieke aanwezigheid in de klas of in de collegezaal – werd er toch meer gefocust op de spaarzame positieve aspecten. Onafhankelijk van leeftijd was eenzaamheid een zwaarwegend probleem, maar – zoals een van de jongeren het stelde – eenzaamheid is een goede manier om jezelf te vinden.

In de rand van het colloquium was er bij de deelnemers vooral enthousiasme over het feit dat er weer een fysieke ontmoeting kon doorgaan. De interlevensbeschouwelijke dialoog heeft in de afgelopen coronajaren vooral online plaatsgevonden, en die manier van werken heeft zo z’n beperkingen. Ook voor senaatsvoorzitter Stéphanie D’hose was deze bijeenkomst een heuglijk moment, aangezien dit de eerste keer sinds haar aanstelling was dat er een ‘face to face’ bijeenkomst mogelijk was – ze nam haar functie immers op midden in de crisisperiode. Het kan vreemd lijken dat ze enerzijds het belang van de Senaat wil benadrukken en anderzijds streeft voorde afschaffing daarvan, maar ze zag daarin geen probleem; de instelling zal dan in de toekomst wellicht geen politieke functie meer hebben, maar kan nog altijd zorgen voor een verdieping van de maatschappelijke debatten.

Het motto van het colloquium was ‘Nooit alleen’, waarmee verwezen werd naar de solidariteit onder de bevolking. Uiteraard kon de slogan ook uitgelegd worden naar de nabijheid van God – afhankelijk van welke achtergrond de deelnemers hadden. De antwoorden op de vraag welke rol levensbeschouwing heeft gespeeld, waren dus enigszins voorspelbaar. Gelovigen beschreven de rol die God speelde, terwijl de vrijzinnig humanisten vooral hun dankbaarheid voor de wetenschap en politiek beklemtoonden. Van deze laatste richting stelde Frieda Fiers dat de crisis relatief snel onder controle was geraakt, vooral aan het vele en snelle onderzoek te danken was: “Vrijzinnigen huldigen het principe van het vrij onderzoek, verwerpen dogma’s en erkennen geen ander moreel gezag dan de mens zelf. Een rationele benadering met vertrouwen in de wetenschap, het wetenschappelijk onderzoek en het voortschrijdend inzicht staat voorop. De mens is zijn eigen zingever en we konden vertrouwen op de expertise van de expertengroep.”

Een virus zonder onderscheid
Of het omgaan met de onaangename ervaringen – zoals de verschillende ‘lockdowns’ – in een duidelijke relatie stond met de overtuigingen, is een vraag die niet zo eenvoudig te beantwoorden is. Zoals Minister van Justitie Vincent Vanquickenborne terecht opmerkte: “Covid maakte geen onderscheid tussen religieuze of filosofische overtuigingen”. Hij beseft wel dat zingeving een belangrijke rol speelt in tijden van crisis: “Het is waar dat de wetenschap ons geholpen heeft in de strijd tegen het virus, maar de mensen hadden ook nood aan een ander medicijn, een geestelijk medicijn, namelijk geloof en overtuiging als medicijn tegen eenzaamheid, kwetsbaarheid en egoïsme”. Een expliciet beroep op het geloofsaspect werd dan weer gedaan door Erin Huysmans, een evangelische christen uit de ‘The Lighthouse’ in Antwerpen-Deurne: “Het was heel fijn om meer tijd te hebben om te bidden en om meer in de Bijbel te lezen. Maar ik geef ook toe dat het niet altijd gemakkelijk was. Ik had het geluk dat ik deel uitmaak van het aanbiddingsteam en dus nog wel naar de kerk kon gaan. Zo heb ik tijd kunnen doorbrengen in Gods aanwezigheid.  We zijn als kerk meer digitaal moeten gaan werken, maar daarnaast hadden we één avond in de week, waar we als gezin of als huishouden samenkwamen om  elkaar te zegenen en voor elkaar te bidden. Zo hebben we de beleving van de kerk naar de huizen gebracht. Voor mezelf heb ik ook stilgestaan bij de dingen die ik aan het doen was, en het was een hele uitdaging om mezelf terug te vinden.”  

Het colloquium stond onder de bescherming van Zijne Koninklijke Hoogheid Koning Albert en werd bijgewoond door prins Laurent en zijn echtgenote Claire. Er waren ook enkele politieke ‘zwaargewichten’ aanwezig, zoals Minister van Staat Mark Eyskens. Hij greep de gelegenheid om geloof in de Senaat ter sprake te brengen graag aan, aangezien hij in zijn loopbaan heeft vastgesteld dat zingeving er veel te weinig aandacht krijgt: “Het zijn de existentiële vragen die je zouden moeten inspireren om de maatschappij te besturen en te zorgen dat iedereen krijgt waar die recht op heeft en om de solidariteit te bevorderen. Maar helaas ontbreekt die inspiratiebron toch wel in de dagelijkse politiek.” Zelf gebruikte hij de COVID-tijd om een boek te schrijven en was de pandemie op dat vlak voor hem geen slechte zaak. Aan de andere kant heeft hij in die periode ook enkele naasten verloren. Dat een crisis het beste in mensen naar boven kan halen, versterkte Eyskens in zijn opvatting dat de mensheid steeds beter wordt: “We moeten streven naar een mens die echt goed wordt; we moeten natuurlijk optornen tegen onze natuurlijke drang die egoïstisch is en het heeft mij overtuigd dat de deugden die het egoïsme omkeren in feite onnatuurlijke, zeg maar bovennatuurlijke deugden zijn, met een goddelijk karakter. Vandaar dat ik verwijs naar de Bijbel: God schept de mens naar Zijn beeld en gelijkenis en dat houdt een continue opdracht in. Het eindpunt is dat de mens een goede mens zou zijn.” Ook al verwijst de Minister van Staat naar de Bijbel, dat wil nog niet zeggen dat die heel letterlijk neemt. Zo beschouwt hij de hemel eerder als iets symbolisch: “Dat is ook een beeldspraak, dat is poëzie, dat is om de zaak te duiden. We proberen met beelden duidelijk te maken, maar over het transcendente kunnen we eigenlijk weinig zeggen, omdat het onbevattelijk is.”

Complimenten
Met dit soort bijeenkomsten wil FIDIF in de eerste plaats de relevantie van de levensbeschouwingen aantonen in de hedendaagse samenleving. Ook wordt er veel belang gehecht aan een voortdurende dialoog tussen de diverse strekking in onze maatschappij. De vele wederzijds complimenten tijdens de dag illustreerden ook de blijkbaar uitstekende verhoudingen. Ook de positieve relatie tussen de levensbeschouwingen en de overheid werden nadrukkelijk in de verf gezet. Minister Van Quickenborne sprak zijn dank uit voor de goede samenwerking: Dankzij jullie inzet hebben heel wat jonge mensen, kwetsbaren in de woonzorgcentra en vele anderen hoop en doorzettingsvermogen gevonden. Ik heb jullie inspanningen en openheid sterk op prijs gesteld. Door samen problemen aan te pakken en te overleggen, komen we tot oplossingen en goede resultaten.” Gemakshalve werd voorbijgegaan aan de regelmatige spanningen die er geweest zijn toen de overheid de kerken, syngagogen, moskeeën en ‘Huizen van de Mens’ tot sluiting dwong. Toch erkent de politiek dat er fouten gemaakt zijn. Zoals D‘Hose het uitdrukte: “We hebben levensbeschouwing en cultuur teveel uit het oog verloren in de eerste fase. Ik hoop dat dit een les is voor ons allen”